Ülkemiz tam anlamıyla bir hazine. Her ili, her ilçesi, her köyü bambaşka mücevherler barındırıyor. Bazıları duyuluyor, biliniyor ama bazıları yakın tarihimiz için çok önemli olmasına rağmen bilinmiyor veya çok az biliniyor. İşte o az bilinen yerlerden birine götürüyorum sizi! Muğla’nın Yatağan ilçesi Turgut Köyü’nde (eski adıyla Leyne) bulunan Lagina Kutsal Alanı ve o alandaki kazıları başlatan, tarihteki ilk arkeoloğumuz olan Osman Hamdi Bey’in kazılar sırasında kaldığı ev olan Osman Hamdi Bey Konağı bu yazıda anlatacağım yerler. Yolunuz bir şekilde Yatağan’dan geçerse Lagina ve bu kutsal alanın bağlı olduğu şehir olan Stratonikea Antik Kenti‘ne mutlaka uğrayın, ülkemizin antik hazinelerinden birkaçına daha şahit olun!
Hekate’ye Adanmış Lagina Kutsal Alanı: Dünyada Tek!
Antik dönemde şehirler ve o şehirde bulunan tapınaklar bir veya bir kaç tanrıya adanırdı. Lagina Kutsal Alanı; yeraltı ve ölüm tanrısı Hekate’ye adanmış, Stratonikea Antik Kenti’ne bağlı bir tapınak.
Ülkemizde pek bilinmeyen Lagina Kutsal Alanı; dünyada gizemli tanrıça Hekate’ye adanmış bilinen tek kutsal alan olması nedeniyle aslında hem dünya tarihi hem de ülkemizin kültür varlıkları açısından çok kıymetli.
Peki kimdir bu Hekate? Hekate; falcılık ve büyücülük gibi bir takım yetenekleri olan, bu nedenlerle yeraltı ve ölüm tanrısı olarak bilinen bir tanrı olduğundan eski çağın insanları tarafından pek sevilmezmiş. Kendisine adanmış başka tapınak olmaması da bundan olsa gerek.
Lagina, milattan önce 3000’li yıllardan beri yerleşimin olduğu bir yer. Seleukos Kralları; Stratonikeia Kenti’ni bölgenin siyasi merkezi yaparken Lagina kutsal alanını ise dini merkez haline getirmişler. Kentte bulunan yazıtlara göre Lagina ile Stratonikeia kutsal bir yol ile birbirine bağlı imiş. Karialılar için de önemli bir ibadet merkezi olan Lagina, Roma İmparatorluğu ve Geç Antik Çağ boyunca kutsal alan önemini hep korumuştur. Hristiyanlığın yayılması ile birlikte buraya bir bazilika da inşa edilmiş.
Lagina kutsal alanında; Anıtsal Giriş Kapısı, Kutsal Yol, kurbanların sunulduğu Altar, kutsal alanı çevreleyen duvar ve iki metre yüksekliğe kadar ayakta kaşmış duvarlarla çevrili olan Stoa ile Hekate Tapınağı bulunuyor. Buradan çıkarılan önemli eserler İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde sergileniyor.
Lagina’da yapılan arkeolojik kazılar; Osman Hamdi Bey’in liderliiğinde 1891’de başlamıştır. Bu kazılar Türk bilim adamları tarafından yapılan ilk arkeolojik kazılar olması nedeniyle tarihsel önem taşımaktadır. Hali hazırda kazılar Muğla Müzesi Müdürlüğü başkanlığında, Mimar Arkeolog Ahmet Tırpan’ın bilimsel danışmanlığında devam ediyor.
Lagina Kutsal Alanı’nın otoparkında 2000 yaşında bir zeytin ağacı bulunuyor. Ağacın önündeki bilgilendirme tabelasında bu ağacın nasıl kurtarıldığı ve buraya nasıl getirildiğini anlatılıyor, bakmadan geçmeyin.
Lagina Kutsal Alanı Nerede?
Lagina Kutsal Alanı, Stratonikea Antik Kenti’ne 8 km, Muğla’ya bağlı Yatağan ilçe merkezine ise 12 km mesafede bulunan Turgut Köyü sınırları içinde yer alıyor. Yatağan-Milas karayolu üzerinde bulunan Yatağan Termik Santrali’nin yanından sağa ayrılan asfalt yoldan 9 kilometre devam ettiğinizde Lagina kalıntılarına ulaşacaksınız.
Ülkemizdeki pek çok popüler tatil beldesine giderken yolunuz buralardan mutlaka geçer, birkaç saatinizi ayırıp bu güzel alanı ve bağlı olduğu antik kenti gezebilirsiniz.
Lagina Kutsal Alanı’nın Google Haritalar uygulaması üzerindeki konumu görmek için tıklayın.
Osman Hamdi Bey Konağı
Türk Arkeolojisi’nin babası kabul edilen Osman Hamdi Bey, Lagina Kutsal Alanında yapılan kazı çalışmalarında bulunduğu zamanlardaTurgut Köyü’nde, Molla Ali oğlu Molla Tahir’e ait olan bir konakta kalmış. Bugün konağa Osman Hamdi Bey Evi deniyor. Konak restore edilerek müze olarak hizmete açılmış. Hem Osman Hamdi Bey’in kazı sırasındaki fotoğrafları hem de etnoğrafik eserler müzede sergileniyor.
Lagina’yı gördüyseniz Turgut Köyü’ne de uğrayıp bu müzeyi de ziyaret edebilirsiniz.
