İshak Paşa Sarayı | Osmanlı’nın Son Büyük Sarayı

4
111

İshak Paşa Sarayı, Türkiye’nin doğusunda mutlaka görülmesi gereken yerlerin başında geliyor. Ağrı’nın Doğubeyazıt ilçesinde yer alan saray, Osmanlı döneminde yapılan en son büyük saray olma özelliği ile dikkat çekerken, efsaneleri, son dönemde yapılan ve çok eleştirilen restorasyonu ile gündemde yer aldı. İshak Paşa Sarayı’na nasıl gidilir, giriş ücreti nedir, efsanesini merak ediyorsanız bu yazı tam size göre, keyifli okumalar!

İshak Paşa Sarayı
İshak Paşa Sarayı

İshak Paşa Sarayı Videosu

İshak Paşa Sarayı ziyaretimizi kısa bir video ile özetlemeye çalıştım, videomu beğenirseniz kanalıma abone olmayı unutmayın.

İshak Paşa Sarayı Nerede? 

İshak Paşa Sarayı, Doğu Anadolu Bölgesinde, Ağrı ilimiz sınırları içinde yer alan Doğubeyazıt ilçesinde bulunuyor. Doğubeyazıt ilçe merkezine 7-8 kilometre mesafede, Doğubeyazıt ovasına ve Doğubeyazıt’a tepeden bakan, sırtını Doğubeyazıt Kalesi’ne vermiş muhteşem bir yapı. 

İshak Paşa Sarayı’na Nasıl Gidilir? 

İshak Paşa Sarayı’na Doğubeyazıt şehir merkezinden taksi ile 20 TL’ye ulaşabiliyorsunuz. 20 TL gidiş, 20 TL dönüş, 10 TL de bekleme ücreti ile 1 saatlik bir taksi ayarlamanız yapmanız mümkün. Yoğun sezonda şehir merkezinden servis de bulunuyormuş ama biz kış döneminde gittiğimiz için tek seçeneğimiz taksi oldu. 

İshak Paşa Sarayı
İshak Paşa Sarayı

İshakpaşa Sarayı’na Ağrı, Van, Iğdır veya Kars yönünden gelebilirsiniz. Bu illerin hepsinde havaalanı yer alıyor. 

Biz Kars’tan Doğubeyazıt’a geldiğimiz ve Doğubeyazıt’tan Van’a geçtiğimiz için bu tecrübemin detaylarını paylaşacağım. 

Kars’tan Doğubeyazıt, İshak Paşa Sarayı’na Ulaşım

Kars’tan Doğubeyazıt’a geçiş konusunda internette pek bilgi bulunmuyor. Hatta Kars’ta kaldığımız otelde çalışanlara sorduğumda onlar bile emin değillerdi. Kars’tan Doğubeyazıt’a, direkt giden araç yok. Önce Iğdır’a gidip Iğdır’dan Doğubeyazıt araçlarına binerek ulaşabiliyorsunuz. 

Kars ilçeler otogarı - Serhat Iğdır firması
Kars ilçeler otogarı – Serhat Iğdır firması

Kars şehir merkezinde yer alan ilçeler otogarından Iğdır’a, Serhat Iğdır firması gidiyor. Her gün sabah 08:00 akşam 17:00 arası Pazar günü hariç 7 otobüs var, Pazar günleri 6 araç gidiyor. Biz geç kalmadan İshak Paşa’ya ulaşabilmek için sabah 08:00 aracına bindik. Aşağıdaki fotoğrafta otobüs saatlerini görebilirsiniz.

Serhat Iğdır firması telefonu:  0474 212 43 83

Kars - Iğdır otobüs saatleri
Kars – Iğdır otobüs saatleri

Kars-Iğdır arası 111 kilometre, yolculuk yaklaşık 2,5 saat sürüyor. 2,5 saat süren yolculuk için bilet ücreti 2019 yılı Şubat ayında 25 TL idi. Bu yolculuğun en güzel kısmı; bir noktadan itibaren sürekli karşınızda bütün ihtişamı ile Ağrı Dağı’nı izleyerek gidiyor olmak. 

Iğdır’a ulaştığınızda Kars otobüsünün durduğu yer ile Doğubeyazıt Minibüslerinin kalktığı yer arasında 200 metre kadar yürümeniz lazım. Zaten kime sorsanız gösteriyorlar, aynı cadde üzerinde. Zamanımız kısıtlı olmasa Iğdır’da da biraz vakit geçirmeyi çok isterdim. Kars’tan sonra Iğdır oldukça modern ve bakımlı bir şehir. Zaten iklim itibariyle de bu bölgedeki diğer tüm illerden farklı olduğundan bol meyve, sebze bulmak da mümkün. Benim gözüm yol kıyısındaki ciğercilerde kalsa da yolumuza devam etmemiz gerektiği için Doğubeyazıt Minibüs Yazıhanesi’ne yollandık.

Iğdır-Doğubeyazıt minibüsleri yarım saatte bir kalkıyor demişlerdi ama anladığım kadarıyla doldukça kalkıyor, 10 dakika dahi beklemeden hemen hareket ettik. Iğdır’dan Doğubeyazıt yaklaşık 1 saat sürüyor. Saat 12:00 olmadan Doğubeyazıt’a ulaşmış olduk. 

Iğdır-Doğubeyazıt Minibüs Yazıhanesi telefonu: 0476 227 00 25 ve ya 0535 275 85 41 

Iğdır - Doğubeyazıt minibüs yazıhanesi
Iğdır – Doğubeyazıt minibüs yazıhanesi

Doğubeyazıt’tan taksi ile İshak Paşa Sarayı’na gittik. Biz taksici ile 1 saatlik bekleme için anlaşmıştık ama bize yetmedi, en az 2 saat için anlaşmanızı öneririm. Çünkü hem saray büyük hem de fotoğraf çekmek için sarayın arkasındaki tepeye çıkmak lazım.

Doğubeyazıt İshak Paşa Sarayı’ndan Van’a Ulaşım

Doğubeyazıt’tan Van’a günde 5 araç var. Şehir merkezinde ara bir sokakta minibüslerin kalktığı minibüs terminali var, bu minibüsler otogardan kalkmıyor. Minibüsten inince google haritalarda indiğiniz yeri işaretlemenizde fayda var çünkü biraz ara bir yerde.

Doğubeyazıt’tan Van’a 06:30, 08:00, 12:00, 15:00’te minibüs var. Biz sonuncuya yetişmek için hızlı hareket etmeye çalıştık. Doğubeyazıt Van arası yolculuk da 2,5 saat kadar sürüyor ve bilet ücreti 30 TL. Bizim orada olduğumuz dönemde hava konusunda çok şanslı idik, Doğubeyazıt Van arasındaki Tendürek Dağları zaman zaman geçit vermeyebiliyormuş, hava durumuna göre yolculuk süresi uzayabilir. 

İshak Paşa Sarayı Giriş Ücreti ve Ziyaret Saatleri 

İshak Paşa Sarayı giriş ücreti sadece 6 TL. Müze Kartınız var ise ücretsiz olarak ziyaret edebilirsiniz. 

İshak Paşa Sarayı sabah 08:00’de ziyarete açılıyor, kış döneminde (3 Ekim-14 Nisan) 17:00’de kapanırken yaz döneminde 19:00’a kadar ziyaret edilebiliyor. 

İshak Paşa Sarayı Özellikleri

İshak Paşa Sarayı, Lale Devri’nde yapılmış son büyük Osmanlı Sarayı olması nedeniyle tarihsel öneme sahip. Bugün saraydan geriye kalan kısımdaki en sağlam yapı sarayın camiisi. Harem bölümündeki muhteşem duvar kabartmaları, taç şeklindeki kapı işlemeleri ile göz alıcı bir güzelliğe sahip saray.

İlk Saray Kalorifer Sistemi

Sarayı ısıtmak için kullanılan sistem dünyadaki saray ısıtmak için kullanılan ilk kalorifer sistemi olarak kabul ediliyor.

İshak Paşa Sarayı Mimari Özellikleri

Osmanlı, Selçuklu, Fars, Türkmen mimarisinden etkilenmiş olan yapı, tüm bu kültürleri içinde sentezlemiş. Yapımı 99 yıl süren saray 760 metrekare alana yayılmış, içinde cami, medrese, hamamı ile sadece saray olarak değil, külliye olarak tasarlanmış.

İshak Paşa Sarayı Mimarisi
İshak Paşa Sarayı Mimarisi

İshak Paşa Sarayı Camiisi

Bugün İshak Paşa Sarayında en sağlam kalan yapının camii olduğunu belirtmiştim. Hem dışarıdan kubbesi ile sarayın en belirgin yapısı hem de içeriden tamamen korunmuş olması ile dikkat çekiyor. İçeride isteyenlerin ibadet etmesi de mümkün, camii bölümüne girerken kadınların başlarını kapatmaları gerekmektedir.

İshak Paşa Sarayı Camisi
İshak Paşa Sarayı Camisi

İshak Paşa Sarayı Süt Çeşmesi

Saray bahçesine girdiğinizde sol yanınızda bir çeşme yer alıyor, bu çeşmeye “süt çeşmesi” adı verilmiş. Bir zamanlar çeşmedeki iki musluktan birinden su, diğerinden süt aktığı söylenirmiş. 

İshak Paşa Sarayı - Süt Çeşmesi
İshak Paşa Sarayı – Süt Çeşmesi

İshak Paşa Sarayının Büyüklüğü

Zindanlar, çalışan odaları, harem odaları, mutfak, selamlık, iç ve dış avlu sarayın ana parçalarını oluşturuyor. 360 odası, 115×50 metre boyutları ve katlı yapısı ile bugün görünenden çok daha büyük bir saray olduğunu belirtmekte fayda var.

İshak Paşa Sarayı Harem Bölümü

İshak Paşa Sarayı harem bölümünde yer alan odaların önemli bir özelliği her odanın kendi banyosu olması.

İshak Paşa Sarayı - harem bölümü
İshak Paşa Sarayı – harem bölümü

Doğubeyazıt Kalesi

İshak Paşa Sarayı dışında, Doğubeyazıt Kalesi’nin surları ve sur içinde yer alan başka kalıntılar da yer alıyor. Daha geniş vaktiniz olursa kale surlarına doğru bir gezintiye çıkabilirsiniz.

Doğubeyazıt Kales, Surları
Doğubeyazıt Kalesi Surları

Aşağıdaki fotoğraftaki açıyı yakalamak için sarayın otoparkının olduğu yerden yukarıya tırmanan yoldan yukarı çıkmanız lazım. Taksici veya rehberler bir altta konteynerların olduğu minik kayanın üstüne çıksanız yeter diyor ama onlara kanmayın, bir koşu bu tepeye çıkın, ancak o zaman sarayın tamamını geniş açı görebilirsiniz.

İshak Paşa Sarayı manzarası
İshak Paşa Sarayı manzarası

Sarayı gezmeye, her taşı incelemeye uzun uzun vakit ayırmak şart. Biz daha geniş vaktimiz olmadığına çok üzüldük.

İshak Paşa Sarayı Efsanesi

İshak Paşa Sarayı Efsanesi olarak anlatılan bir hikaye var, aşağıda alıntı olarak paylaşıyorum:

Rivayetlere göre Kralın kızı Gülbahar, Çoban Mehmet’e aşık olur. Kral kızının bir çobanla evlenmesine karşı gelir ve bu durumu krallığına yediremez. Halk arasında dilden dile konuşulmaya başlanır. İshak Paşa etrafta yayılan konuşmalardan rahatsızlık duyar ve bir çözüm aramaya koyulur.

İshak Paşa, Çoban Mehmet’e Ağrı Dağı’nı gösterir, “Sen Ağrı Dağı’nın en yüksek tepesine çık ve orada ateş yak, o zaman kızımı sana veririm” der ve yapamayacağını düşünür. Çoban Mehmet Ağrı Dağı’na çıkar ve ateşi yakar. Bunu gören İshakpaşa tedirgin olur, kara kara düşünmeye başlar ve beklemeye koyulur. Artık istemese de kızını vermesi gerekecektir. İshakpaşa bekler, aradan 2 gün geçer ancak Çoban Mehmet gelmez. Sonra öğrenirler ki Çoban Mehmet ateşi yaktıktan sonra ölmüş. Bunu öğrenen Gülbahar kahrolur ve babasına “Baba bana bir zindan yap, Ağrı Dağı’nı görmesin” der. Babası da İshak Paşa Sarayı’nı yaptırır. İshak Paşa Sarayı hiç bir cephesinden Ağrı Dağı’nı görmez. Böylelikle Gülbahar’ın zindanı babasının Sarayı olur.

Yukarıdaki hikaye Yaşar Kemal’in Ağrı Dağı Efsanesi kitabındaki hikayeye benzese de birebir örtüşmemektedir. Yaşar Kemal kitabını yazarken bölge insanından efsaneler dinleyerek, kendi efsanesini yazmıştır belki de. Hikayede ismi geçen kızın adı aynı iken, çobanının adının farklı olması, hikayenin sonlarının farklı olması gibi detaylar var.

Yaşar Kemal’in Ağrı Dağı Efsanesi Kitabı 

Yaşar Kemal’in Ağrı Dağı Efsanesi adlı kitabında yer alan efsanede ise, Hanın kızı Gülbahar ile çoban Ahmet’in acıklı aşk hikayesi anlatılır. Kitaptaki efsaneye konu olan bu kez Bayazıt Valisi Mahmut Paşa’nın kızı Gülbahar ile çoban Ahmet’in aşk hikayesidir.

Hikayeyi burada anlatmayacağım, Yaşar Kemal’in Ağrı Dağı Efsanesi kitabını internetten sadece 10 TL gibi ucuz bir fiyata bulabilirsiniz, İshakpaşa’ya gitmeden veya döndükten sonra okumanızı tavsiye ederim, zaten kitap ince bir kitap, su gibi okunuyor.

Ağrı Dağı Efsanesi kitabını mutlaka okuyun, aynı kitaptan uyarlanan Memduh Ün’ün yapımcı ve yönetmen koltuğuna oturduğu, Fatma Girik ve Hakan Balamir’in başrollerinde oynadığı sinema filmini de bulursanız izlemenizi öneririm.

Ağrı Dağı Efsanesi Filmi
Ağrı Dağı Efsanesi Filmi

Doğubeyazıt’a gelmişken Kars veya Van yazılarıma da bir göz atın, oralara da plan yaparsınız belki.

Yolda kalın!

4 YORUMLAR

  1. Merhaba . Ben Dogubeyazit doğumluyum. 6 yaşımdan beridir Konyada yaşıyorum. Üniversitede restorasyon bölümü okudum . Memleketim oldugu için tez ödevi olarak seçip bolca araştırma yaptıgım yapıdır. Sarayla ilgili olarak bilinmeyen okadar çok şey varki anlatmaya kalksam vaktim yetmez. Süt çesmesinden bahsetmişsiniz. Bende böyle bir yorum yapmak ve bilgi vermek istedim. Evet gerçekten süt akan bir çeşme . Nasil mümkün olur? , arkanizda saray olan fotoğrafınızdaki tepede bulunan ahır ve icine süt doldurulan havuz sayasinde .(günumüze kadar gelemeden yıkılmış) çömlekten borular ile yer altindan çeşme ve havuz arasına baglanti ile yapılmış.(örn:evlerdeki şebeke suyu ve su depoları )

CEVAPLA

Please enter your comment!
Please enter your name here